كشاورزي
اطلاعات كشاورزي  
قالب وبلاگ

 

جلسه پنجم

تکثير گياهان

 مقدمه

در اين جلسه روش‌هاي تکثير يا ازدياد گياهان را توضيح مي‌دهيم. کلمه ازدياد معادل کلمه    Propagation  Plant در انگليسي است. مفهوم ازدياد و تکثير گياهان از زماني آغاز شد که زندگي بشر از حالت ابتدائي خود به شکل زندگي پيچيده و پيشرفته تغيير كرد.

تکثير عبارتست از افزايش تعداد گياهان با حفظ خصوصيات مورد نظر. بطور کلي در عالم گياهي تکثير به دو شکل کلي دسته‌بندي مي‌شود.

 

 طريق مختلف تكثير

1- مستقيم يا جنسي Sexual Propagation

2- غير مستقيم يا رويشي Vegetative Propagation

  

تکثير مستقيم Sexual Propagation

تکثير مستقيم بيشتر بعنوان تکثير بذري شناخته شده است. اساس کار در اين روش استفاده از بذر گياه است. بذر يا Seed از ترکيب دانه‌هاي گرده گل‌هاي نر و خامه گل‌هاي ماده بوجود مي‌آيند كه به دو شكل هموزيگوت و هتروزيگوت وجود دارند. بعد از اين ترکيب چنانچه گرده و مادگي از يک جنس باشند بذر حاصل را بذر همگن يا اصطلاحاً  Homozygot مي‌نامند و چنانچه بذر بدست آمده از آميزش دانه‌هاي گرده غير از گياه مادر باشد بذر حاصل را ناهمگن يا اصطلاحاً  Heterozygot ‌گويند. معمولاً اين روش براي گياهاني كه ناهمگني يا Heterozygot دارند (مثل گل‌هاي يك ساله كه نياز به تنوع و چند رنگي بيشتري دارند) از ديدگاه توليد كننده بهتر است. هم‌چنين در جاييكه اين روش مقرون به صرفه است (مثلاً در گياهاني كه تكثير به روش غير بذري مدت زمان طولاني مي‌گيرد) استفاده مي‌شود.

 

 مزاياي بذر کاري

1) ارزانتر بودن نسبت به روش غير جنسي؛

2) انبار كردن بذر به مدت طولاني؛

3) كنترل بيماري‌هاي ويروسي.

 مي‌توان بذر را براي مدت طولاني در انبار نگهداري کرد بدون آنکه آسيبي به وضعيت رويشي و ژنتيکي آن وارد شود. هم‌چنين از آنجا که بيماري‌هاي ويروسي عموماً بوسيله بذر انتقال پيدا نمي‌کنند لذا تکثير بذري راه مطمئن براي کنترل بيماري‌هاي ويروسي است.

 

 معايب کشت و کار با  بذر

1) به علت تفرقه صفات، يكنواختي لازم وجود ندارد؛

2) دوره نو نهالي طولاني‌تر است؛

3) كيفيت اوليه بذر از بين مي‌رود.

 

براي آن دسته از گياهان که نياز به يکنواختي دارند روش بذر کاري براي تکثير آن‌ها مشکل آفرين است. هم‌چنين در بعضي از گياهاني كه زمان لازم براي بلوغ و به گل رفتن گياه طولاني است، هزينه زيادي دارد. مثلاً زمان لازم براي درخت گلابي حداقل 7 تا 8 سال است تا يک پايه بذري به درخت ميوه تبديل شود.

  

روش‌هاي بذركاري

بذر کاري به دو روش مستقيم و نشا کاري انجام مي‌شود. روش مستقيم براي بذرهايي با اندازه متوسط عملي است که رويش آن‌ها با مشکل زيادي همراه نيست. گل آحار و جعفري به روش مستقيم بذركاري مي‌شوند. تعداد زيادي از بذرهاي گياهان زينتي نياز به نشا کاري دارند. در روش نشا کاري ابتدا بذرها را در يک جعبه کشت يا گلدان نشا کشت مي‌کنيم. بعد از اينکه اندازه گياهان و نشاها به حد معيني رسيد و معمولاً اين حد يک اندازه 4 تا 6 برگه است آنوقت گياهان را به محل اصلي انتقال مي‌دهيم.

  

نكات لازم در روش بذر کاري

1- آماده سازي بذر قبل از بذركاري؛ آماده کردن بذرهاي معمولي کار مشكلي نيست کافي است بذر تازه، کاملاً يکنواخت و فاقد هر گونه بذر علف‌هاي هرز يا گياهان ديگر در اختيار داشته باشيم.

 2- تيمار قبل از كشت؛ گاهي براي اينکه بذر بعضي از گياهان سبز شود قبل از رويش يا کشت بذر بايد عملياتي را بر روي آن‌ها انجام دهيم تا بذرها را براي جوانه زدن آماده کنيم و اصطلاحاً به آن تيمارهاي قبل از کشت مي‌گويند.

 

 كشت بذر (تيمارهاي قبل از كشت)

عمليات قبل از كشت بذر را تيمارهاي قبل از كاشت مي‌گويند.

الف) خيساندن بذرها؛

ب) رفع سرما Stratification ؛ اين اصطلاح براي آن دسته از بذرها استفاده مي‌شود که براي رويش نياز به يک دوره سرما دهي دارند يعني اگر يک دوره سرما را طي نکنند قادر به جوانه زدن نيستند.

ج) نرم كردن پوست‌هاي سخت گياهان به وسيله اسيد سولفوريك؛ پوست‌هاي بسيار سخت بعضي از گياهان تا نرم نشوند قادر به جوانه زني نخواهند بود.

بسته به نوع گياه و نياز ما روش تكثير جنسي يا غير جنسي را انتخاب مي‌كنيم. اگر نياز به گياهان يكدست و يكنواخت داريم از تكثير غير جنسي استفاده مي‌كنيم. اما بيشتر براي گياهان فضاي سبز از روش تكثير بذري استفاده مي‌شود.

 هم‌چنين بسته به نوع بذر (ريزي و درشتي بذر)‌ نوع كاشت فرق مي‌كند. بذرهاي ريز اطلسي را ابتدا با خاك خيلي سبك مخلوط نموده و سپس در سطح خاك گلدان مورد نظر پخش مي‌كنيم. از آنجا كه پوشش روي بذر نيز به اندازه‌ي بذر بستگي دارد، حدود نيم سانتي‌متر خاك روي بذرها ريخته و آبياري نيز با احتياط انجام مي‌گيرد. هنگاميكه بذرها رشد كرده و 4 برگي شدند گياه به گلدان اصلي منتقل مي‌شود. بذرهاي هميشه بهار درشت هستند و به فواصل معين در گلدان كاشته مي‌شوند و روي آن‌ها را با خاك بيشتري (حدود 2- 5/1 سانتي‌متر) مي‌پوشانيم و آب مي‌دهيم.

[ یکشنبه بیست و یکم خرداد 1385 ] [ 17:14 ] [ فرخ منش فرهاد ]

جلسه چهارم

کاربرد هورمون‌هاي گياهي

 مقدمه

در اين جلسه پيرامون هورمون‌هاي نباتي بحث مي‌کنيم. نقش هورمون‌ها و قابليت‌هايي كه در گياهان بوجود مي‌آورند.

  هورمون

هورمون به موادي اطلاق مي‌شود که به مقدار بسيار ناچيز در يک اندام معين از گياه بوجود مي‌آيد و در اندام‌هاي ديگر استفاده مي‌شود. با اين تعريف شايد تصور شود که هورمون‌ها صرفاً جزء مواد کاملاً درون ساز گياه هستند، اما همواره اينطور نيست زيرا هورمون‌ها هم در داخل اندام‌هاي گياهي و هم به شکل سينتتيک و شيميايي در خارج ساخته مي‌شوند و روي گياه القا مي‌شوند. بنابراين علي رغم اينکه يک تفاوت ناچيز بين اين دو نحوه ساخت هورمون موجود است بيشترين تفاوت مربوط به اصطلاح انگليسي است.

 

در فارسي هم موادي که بصورت طبيعي در گياه ساخته مي‌شوند و هم موادي که به صورت مصنوعي از خارج به گياه القا مي‌شوند را تحت عنوان هورمون مي‌شناسند، اما در اصطلاح انگليسي موادي را که بصورت طبيعي (در داخل گياه) ساخته مي‌شوندPlant Hormone   و موادي که بطور مصنوعي (در خارج از گياه)‌ساخته مي‌شوند را تحت عنوانPlant Growth Regulators  يعني تنظيم کننده‌هاي رشد گياهي مي‌شناسند.

در تقسيم بندي‌هاي خيلي قديمي‌تر هورمون‌ها بر حسب نوع قابليت يا کاري كه به عهده دارند، به پنج دسته تقسيم مي‌شوند.

 

 هورمون‌ها

1- اكسين‌ها Auxines

2- ژيبرلين‌ها Giberellines

3- سيتوكينين‌ها Cytokinines

4- بازدارنده‌هاي رشد Inhibitors

5- اتيلن Ethylene

 

 اکسين‌ها Auxines

عوامل موثر بر عملكرد هورمون‌ها در روي گياهان زينتي

غلظت Dosageهورمون مصرفي؛

سن فيزيولوژيكي گياه

اکسين‌ها جزء اولين گروه هورمون‌هاي كشف شده هستند كه وظايفي همچون تسريع در ريشه‌زايي گياهان و ريزش گل‌هاي اضافي درختان ميوه را بر عهده دارند. مهم‌ترين عاملي که روي عملکرد اکسين‌ها تأثير گذار بوده مقدار مصرف اکسين و يا غلظت هورمون مصرفي است. گاهي اوقات يک اکسين معين عامل رشد و تقسيم سلولي است. اما اگر همين ماده را در غلظت Dosage خيلي زياد بکار بريم، باعث مرگ و از بين رفتن گياه مي‌شود. بنابراين در مصرف هورمون‌ها مخصوصاً اکسين‌ها غلظت مصرف اهميت زيادي دارد. عامل ديگري که در روي عملکرد و يا وظيفه خاص اکسين اثر گذار است سن فيزيولوژيکي گياه مورد استفاده است. بسته به اينکه گياهان در چه مقطع سني قرار گرفته‌اند غلظت مصرفي اکسين و زمان القا آن به سن متغير است و نتايج متفاوتي دارد. اما بطور کلي مهم‌ترين وظايفي را که براي اکسين‌ها مي‌شناسيم عبارتند از :

 

تسريع در ريشه زايي گياهان سخت ريشه‌زا 3000 ppm - 8000 ppm- مخصوصاً در سطوح بزرگ و واحدهاي توليدي بزرگ که سرعت ريشه‌دار شدن گياه و زمان آن اهميت دارد، مصرف و کاربرد اکسين‌ها داراي جايگاه ويژه‌اي است؛

 

عامل تُنُك کننده در محصولات سال‌آور- به اين طريق باعث ريزش گل‌هاي اضافي درختان مي‌شود. مثلاً در درخت سيب حالت سال‌آوري وجود دارد. بدين صورت که در بعضي از سال‌ها ميوه زياد توليد مي‌كند و در سال ديگر محصول بسيار ناچيزي دارد. کاربرد اکسين‌ها باعث مي‌شود که در سال‌هاي پر محصول تعداد گل‌هاي قابل تبديل به ميوه کم شود و در نتيجه عملکرد گياه در سال‌هاي مختلف به شکل متعادلي نگه داشته شود.

 

 ژيبرلين‌ها Giberellines

مهم‌ترين كاربرد ژيبرلين‌ها GA

جايگزيني سرما در غده‌ها؛

جايگزيني سرما در بذر

دسته نسبتاً بزرگ از هورمون‌هاي گياهي ژيبرلين‌ها هستند که در سال‌هاي حدود 1940 شناخته شدند. کاربرد ژيبرلين‌ها در باغباني به درشت کردن حبه‌هاي انگور، وادار كردن غده يا پياز براي گل‌دهي و جايگزيني سرما در بعضي از بذرهاي گياهان است. بهترين و پرمصرف‌ترين جاي مصرف GA در ژيبرلين‌ها در Flowery culture است که غده‌ها و پياز‌ها را به کمک سرما وادار به گل‌دهي مي‌کنيم، بنابراين ژيبرلين‌ها جايگزين سرما مي‌شوند. با تيمار ژيبرلين دوره 3 تا 5 ماهه را که پيازها لازم دارند تا وارد مرحله گل‌دهي شوند را بسيار کوتاه‌تر مي‌كنند.

 

وظيفه ديگر ژيبرلين‌ها جايگزيني سرما در بعضي از بذرها مي‌باشد. بعضي از بذرهاي گياهان زينتي نظيرانواع نسترن‌ها نيازمند طي يک دوره سرما قبل از جوانه‌زني هستند، لذا وقتي اين بذرها را با GA که مخفف ژيبرلين اسيد است تيمار کنيم آن را جايگزين يک دوره سرما کرده‌ايم. لازم به ذكر است که تعداد ايزومرهاي ژيبرلين خيلي زياد است از GA1- GA47 شناخته شده‌اند، و در کارخانجات مواد شيميايي توليد مي شوند اما GA3 کاربرد بيشتري دارد. مشخص كردن نوع هورمون و مقدار آن كار بسيار دقيق و ظريفي است كه در آزمايشگاه‌هاي تخصصي با استفاده از دستگاه  HPLC صورت مي‌گيرد.

   

سيتوكينين‌ها Cytokinines

سيتوکنين‌ها دسته‌اي از هورمون‌ها هستند که وظايف خاص و بسيار تخصصي بر عهده دارند. سيتوکنين‌ها وظايفي همچون کمک به تقسيم سلولي و جلوگيري از پير شدن گل‌هاي شاخه بريده را بر عهده دارند كه كمياب و گران قيمت بوده و دز مصرفي آن‌ها كم است.  نقش ديگر سيتوکنين‌ها جلوگيري از پير شدن گل‌هاي شاخه بريده Cut flowers است. سيتوکنين‌ها در محلول پاشي‌هاي آبي و شيميايي روي شاخه‌هاي بريده شده كه براي مدت طولاني نگهداري مي‌شوند، کاربرد بسيار خوبي دارند.

انواع سيتوکنين‌ها عبارتست از بنزيل آمينوپورين، زآتين و کينيتين.

 

  بازدارنده‌هاي رشد Inhibitors

دسته چهارم از هورمون‌هاي گياهي بازدارندگان رشد هستند که نقش متضاد بقيه هورمون‌ها را دارند.نقش سه دسته اول اكسين‌ها، ژيبرلين‌ها و سيتوكينين‌ها در تشويق گياه به رشد و نمو است ولي ايندسته نقش جلوگيري كننده در رشد را دارند. در گياه بنت قنسول Euphorbia Pulcherrimaصورت مي‌توان از بازدارنده‌اي مثل B9 استفاده كرد. گياهان زينتي کاربرد خوب و بسيار اقتصادي دارند واستفاده از اين بازدارنده‌ها باعث مي‌شود گياهان کوتاه اما کامل از نظر ساختمان رشدي داشته باشيم. يك پا كوتاهي

دسته‌اي ديگر از مواد بازدارنده که در گياهان زينتي استفاده مي‌شوند آلار SADH است، گر چه در بعضي از مجامع جهاني منع شده است اما چون مورد استفاده آن براي گياهان زينتي است و مصرف خوراكي ندارد  همچنان قابل استفاده است. بهترين مورد استفاده از آلار يا SADH در طولاني كردن خوشه‌هاي گل گياه کاغذي است.

 

  اتيلن Ethylene

بر خلاف چهار دسته ديگر (كه ابتدا خاصيت هورموني آن‌ها شناخته شده)، اتيلن ابتدا به عنوان گازي فرار شناخته شد بعد بعنوان هورمون شناسايي شد. اتيلن را در گياهان زينتي عمدتاً بعنوان هورمون پيري مي‌شناسيم، هر وقت که بخواهيم گياهان را به سمت بلوغ و پيري ببريم کاربرد اتيلن توصيه مي‌شود. اتيلن گازي فرار است كه در گياهان زينتي به هورمون پيري شهرت داشته و باعث رسيده شدن ميوه‌هايي هم‌چون موز و گوجه‌فرنگي مي‌شود.

 

مصرف اتيلن بر روي سبز زدايي يا رسيدن ميوه‌جات مفيد است. اما در گياهان زينتي بدليل تشويق به طرف پيري و بلوغ خيلي مفيد نيست.

 

اتيلن بر روي گياهان خانواده Coleus blumei خصوصاً گياه آيکما Aechema خيلي مؤثر بوده و باعث رشد و انگيزه گل دهي در گياه مي‌شود. براي جلوگيري از فعاليت اتيلن و جوان ماندن گياه از مواد شيميايي و تركيبات نقره مثل نيترات نقره و تيو سولفات نقره 8-Hydroxy puinoline استفاده مي‌كنند. هم‌چنين ماده‌ي شيميايي ديگر به نام متيل سيكلو پروپان Methyle Cyclo Propane (1-MCP) را بصورت قر‌ص‌هايي در ظرف‌هاي بسته‌بندي گياه قرار مي‌دهند تا گل مدتي شاداب باقي بماند.

[ پنجشنبه یازدهم خرداد 1385 ] [ 16:29 ] [ فرخ منش فرهاد ]

جلسه سوم

بسترهاي کشت، تکثير و پرورش گياهان زينتي

 مقدمه

در اين جلسه راجع به بسترهاي کشت و تکثير گياهان زينتي بحث مي‌شود. مسائلي در رابطه با محيط‌هاي کشتي پرورش گياهان زينتي براي دست يافتن به محصولي با كيفيت بالاتر، سرعت رشدي بيشتر و ريشه‌زايي سريعتر.

تکثير گياهان چه با روش مستقيم چه با روش غير مستقيم در محيط‌هايي با مواد غذايي کافي، بهتر انجام مي‌شود.

 

 انواع محيط‌هاي كشت براي ريشه‌زايي

- ماسه؛

- پرلايت؛

- ورميکولايت؛

- مخلوط ماسه و پرلايت.

 ماسه

- محيط کشت معروف؛

- فاقد هر گونه عناصر؛

- ارزش آن به واسطه وجود تخلخل كافي، وجود اكسيژن و حفظ رطوبت.

  

اولين محيط كشت ماسه است كه براي ريشه‌دار کردن گياهان ارزشي خاص دارد، زيرا قلمه‌هاي جدا شده از پايه‌هاي مادري ذخيره غذايي به اندازه کافي دارند. اندازه ذرات ماسه و تخلخل بين اين ذرات بسته به نوع قلمه‌ها متفاوت است پس بهتر است که براي قلمه‌هاي مختلف اندازه معيني از محيط کشت را استفاده کنيم.

 

 پرلايت

- منشا آتشفشاني؛

- سفيد رنگ؛

- فاقد هرگونه ذخيره غذايي؛

- ارزش آن به واسطه ذخيره آب تا 4 برابر وزن خود.

  

دومين محيط کشت که براي تکثير قلمه‌ها استفاده مي‌کنيم پرلايت است. و به دليل خصوصيات ذكر شده، در ريشه‌دار شدن قلمه‌ها يا گياهاني که در غير محيط خاک پرورش مي‌يابند بسيار مفيد و مناسب است. اندازه ذرات پرلايت بين 4- 2/1 ميلي‌متر است و بسته به نوع مصرف و نوع قلمه براي تکثير از پرلايت‌هاي نرم و نسبتاً درشت استفاده مي‌کنيم. معمولاً مخلوطي از پرلايت‌هاي خيلي نرم و نسبتاً درشت به نسبت مساوي ترکيب مي‌کنيم و بعنوان يک بستر ريشه‌زايي از آن استفاده مي‌شود.

 

 ورميكولايت

- ماده معدني از نوع ميكا؛

- حاوي سيليکات منيزيم، آلومينيم و آهن است.

 

 در حقيقت يک رس حرارت ديده است که مي‌تواند مقدار زيادي آب را جذب کند. ورميکولايت بدليل قيمت نسبتاً بالايي که دارد مصرف چنداني ندارد. بعلاوه بعلت جذب آب حجمش زياد مي‌شود و نبايد تحت فشار قرار گيرد، زيرا تخلخلش را از دست مي‌دهد. فقط در موارد خاص براي سازگاري دادن يک گياه حاصل از کشت بافت در محيط جديد از اين ماده استفاده مي‌شود. بنابر اين براي تکثير معمول و متداول گياهان عمدتاً ماده مورد مصرف پرلايت يا ماسه است.

 

 مخلوط ماسه و پرلايت

- به نسبت مساوي مخلوط مي‌شوند؛

- در سطح كاربردي مصرف زيادي دارد.

 

 چهارمين محيط كشت، مخلوط ماسه و پرلايت است. به نسبت مساوي يک حجمي از پرلايت و ماسه نرم (همان چيزي که در اصطلاح باغباني ماسه بادي مي‌گويند) را با هم مخلوط مي‌کنند و قلمه‌ها را در آن قرار مي‌دهند. بعد از ريشه‌دار شدن قلمه‌ها و اطمينان از حجم ريشه، قلمه‌ها به محل مناسب ديگر انتقال مي‌يابند.

 

محيط‌هاي کشت قلمه‌ها فاقد هر گونه ذخيره غذايي بوده و بدليل آنکه فوق‌العاده سبک هستند تخلخل زيادي دارند و نمي‌توانند مواد غذايي را به مدت زيادي در خود نگه دارند. بعد از ريشه‌دار شدن گياهان چون نياز به عناصر معدني در گياه خيلي بالا مي‌رود، در يک خاک مناسب که ذخيره کافي اين مواد را دارند کشت مي‌شوند.

 

 محيط‌هاي پرورشي گياهان – كشت خاكي

- متداولترين محيط کشت شناخته شده خاک يا Soilاست. تعريف خاک و انتظاري که از خاک براي نگهداري طولاني يک گياه مي‌رود، بسته به نوع گياه و نياز خاص غذايي آن گياه متفاوت است. گياهان علفي و آپارتماني نياز به يک بافت بسيار سبک دارند، بافتي که تخلخل کافي دارد و آب را به اندازه مناسب در خود نگهداري مي‌کند و ريشه‌ها در آن بخوبي تنفس مي‌کنند.

 

- ترکيبي با نسبت مساوي از خاک برگ، ماسه بادي و خاک زارعي و داراي يک بافت خوب و مناسب براي پرورش گياهان آپارتماني اصطلاحاً خاک سبک ناميده مي‌شود.

 

- خاک سنگين در باغباني کاربرد خيلي زيادي ندارد، فقط گياهاني که ساختمان ريشه‌اي بسيار قطور و قوي دارند مثل گل كاغذي و هم‌چنين شاه‌پسند درختي و درختچه ختمي چيني در خاک‌هاي سنگين بهتر رشد و نمو مي‌کنند.

 

- غير از خاك تركيبات مصنوعي ديگر مثل پيت هم استفاده مي‌شود. Peatخاكي است كه از بقاياي در حال تخمير اندام‌هاي مختلف گياهي بوجود آمده است. پيت‌هاي طبيعي حاصل تخمير خزه‌ها هستند. دو خزه معروف بنام‌هاي Sphagnum  و Hyponum در اروپاي شمالي به وفور يافت مي‌شوند و معادني که از اين خزه‌ها در اروپاي شمالي بدست آمده تحت عنوان تورب يا پيت خالص به بازار عرضه مي‌شوند. پيتPH  بسيار پاييني دارد و براي گياهان اسيد پسند و آن‌هايي که نياز به PH پايين دارند بسيار مناسب و ايده‌آل است.

 

 هيدروپونيك – كشت بدون خاك گياهان

- پرلايت؛

- ورميكولايت؛

- پشم سنگ؛

- پوكه معدني.

 

 البته اين مواد فاقد هر گونه ذخيره غذايي هستند و مواد غذايي بطور مصنوعي به اين سيستم‌ها بايد اضافه شوند. پرلايتي كه مواد غذايي لازم به آن اضافه شده باشد بحث محيط كشت هيدروپونيک Hydroponic را به ميان مي‌آورد. معادن خاك پيت در چند ناحيه (عمدتاً در شمال ايران) شناسايي شده‌اند ولي اين معادن دقيقاً حاصل تخمير دو خزه معروف هاپونوم Hyponum و اسفاگنوم Sphagnum  نيستند. پيت يا تورب ايران رنگ روشن‌تري دارد در حاليکه پيت اروپا داراي رنگ قهوه‌اي بسيار تيره است. PH پيت در معادن ايران خيلي زياد و گاهي بيش از 7 مي‌باشد (يعني از حد خنثي کمي بالاتر است) ولي PH پيت‌هاي اروپايي حدود 5/4 است. هم‌چنين معادن كشف شده در ايران قابل توسعه در سطح وسيع نمي‌باشند.

 

 رشد و نمو

مهم‌ترين عامل بعد از بستر رشد، عوامل موثر در رشد و نمو گياه مي‌باشند. ابتدا تفاوت بين رشد و نمو را يادآور مي‌شويم (البته اين تفاوت در فرهنگ نامه انگليسي بيشتر نمايان است).

 

رشد يا Growthبزرگ شدن سلول‌ها و افزايش تعداد سلول‌ها را گويند. به عبارت ديگر منظور از رشد افزايش تعداد و حجم سلول‌هاست.

 

نمو يا Developmentبه مفهوم اختصاصي شدن و تمايز سلول‌هاست. ممكن است سلولي رشد زيادي داشته باشد ولي نمو نكرده باشد. هر وقت گياه از مرحله‌اي وارد مرحله‌ي ديگر شود نمو يافته است. مثلاً گياه گلخانه‌اي را در نظر بگيريد كه چند سالي رشد رويشي داشته ولي تا زماني كه وارد فاز گل‌دهي نشده باشد نمو نداشته است. به معناي ديگر نمو پديده‌ي تخصصي شدن سلول‌هاست.

 

 عوامل موثر بر رشد و نمو

داخلي:

الف) عوامل ژنتيكي،

ب) هورمون‌هاي نباتي.

 

خارجي:

الف) حرارت،

ب) رطوبت،

ج) نور،

د) گازها.

 ابتدا به تعريف عوامل داخلي مي‌پردازيم. خصوصياتي را كه عوامل خارجي بر آن بي‌تاثيرند را عوامل ژنتيكي مي‌گويند. وقتي خصوصيات، صفر ذاتي هستند طوري كه عوامل خارجي بر آن‌ها بي‌تاثيرند، براي مثال اگر گياهي گل‌هاي صورتي دارد عوامل خارجي نمي‌توانند رنگ گل‌هاي آن را تغيير بدهند.

 

كنترل اعمال فيزيولوژي گياهان در مبحث  هورمون‌ها گنجانده شده است، كه در جلسه بعد به آن خواهيم پرداخت.

[ پنجشنبه یازدهم خرداد 1385 ] [ 16:27 ] [ فرخ منش فرهاد ]

 

جلسه دوم

تاسيسات گلكاري

 

مقدمه

در اين جلسه در مورد تأ­سيسات گلكاري و نياز­هاي موجود براي پرورش گياهان زينتي مطالبي ارائه مي‌شود.

 تعريف گل­خانه

گل­خانه ياGreen house  به فضاي محدودي اطلاق مي­شود كه قابليت كنترل شرايط محيطي مناسب را براي رشد گياهان از نواحي مختلف در طي فصول مختلف يك سال داشته باشد. طبق اين تعريف از جمله عملكرد گل­خانه، فراهم كردن شرايط محيطي لازم و مورد نياز محصولي معين است.

 

گل­خانه­ها بر حسب اينكه چه نوع مصالح ساختماني در آن‌ها بكار برده شده است به نوع ثابت و متحرك تقسيم‌بندي مي­شوند. گل­خانه­هاي ثابت و متحرك بنا ­بر نياز در موقعيت معين، در جايي كه مدنظر ما است احداث مي­شوند.

 

گل­خانه­هاي ثابت، به گل­خانه­هايي گفته مي‌شود كه مصالح ساختماني بكار رفته در آن‌ها از جنس پايدار و با دوام باشد. پس بايد ساليان سال از آن‌ها استفاده كرد. بنابراين نكاتي در ساخت گلخانه‌هاي ثابت بايد در نظر گرفته شود.

  

نكات مهم در احداث گلخانه­هاي ثابت

1. فاصله گلخانه تا بازار مصرف؛

2. كيفيت آب از نظر سختي؛

3. وجود بازارهاي فروش محلي؛

4. دسترسي به كارگران متخصص.

  

انواع گلخانه هاي ثابت

گلخانه يكطرفه: از يك جهت از نور كامل آفتاب بر ­خوردار است و از جهت ديگر از مصالح ساختماني پوشيده شده است. اين نحوه ساخت و ساز گل­خانه براي مناطقي با شرايط محيطي نسبتاً دشوار بسيار مطلوب است. در مناطقي كه سرماي شديد يا يخبندان‌هاي طولاني وجود دارد، ساخت اين گلخانه‌ها به صرفه مي‌باشد.

                   

گلخانه دو طرفه: از دو جهت بطور كامل از نور آفتاب بهره­مند است. اين گلخانه براي كشت و پرورش بسياري از محصولات، ايده­آل و مناسب است. زيرا از جهت نور و درجه‌ي حرارت بطور كامل از نور خورشيد بهره مي‌برد.

 

گلخانه نيمه دو طرفه: از يك جهت بطور كامل از نور آفتاب برخوردار است و از جهت مقابل تا نيمه از مصالح ساختماني پر شده و نيمه ديگر از جنس شفاف (شيشه) است.

 

گلخانه­هاي سه­ گانه هر كدام براي يك اقليم معين مناسب مي‌باشند. اما بطور كلي براي مناطق مختلف ايران گلخانه­هاي دو طرفه بسيار مناسب و مطلوب هستند. چرا كه در كشور ما، به علت برخورداري از نور فراوان مخصوصاً در زمستان مي‌توان در مصرف سوخت صرفه­جويي بسيار خوب و با ­ارزشي داشت.

  

عوامل قابل كنترل در گلخانه­ها

1.درجه حرارت؛

2.نور؛

3.رطوبت؛

4. مقدار گاز كربنيك(Co2).

هر كدام از عوامل قابل كنترل در گل­خانه­ها جداگانه توضيح داده مي‌شوند.

 

 درجه حرارت در گل خانه ها 

تنظيم درجه حرارت در گل­خانه­ها شرط اوليه براي رشد و نمو بسياري از گياهان است. نياز گياهان به درجه حرارت دامنه­هاي مختلفي دارد. بعضي از گياهان درجه حرارت­هاي بالاتري نياز دارند مثل گياهان مناطق گرمسيري. بعضي ديگر در درجه حرارت­هاي كمتر از 20 درجه سانتيگراد هم بخوبي رشد و نمو مي­كنند، مانند گياهاني كه از مناطق سردسيري منقل شده‌اند نظير پامچال كه در جنگل‌هاي شمال ديده مي‌شود.

 

اما چگونگي تنظيم درجه حرارت در گلخانه­ها بستگي به سيستم گرمايي دارد. انواع بخاري‌ها يا سيستم‌هاي گازي و ... مي‌توانند مورد استفاده قرار بگيرند. اما دو شرط اوليه موجود در عامل گرم ‌كننده عبارتند از:

1-  توان توزيع يكنواخت دما در سطح گلخانه را دارا باشد؛

2- فاقد اثرات مخرب زيست محيطي باشد.

  

نياز نوري گياهان

همه گياهان به يك اندازه به نور نيازمند نيستند. بعضي از گياهان نياز به نور فراواني دارند و بعضي ديگر به نور كمتري نياز دارند. بنابراين گياهان را از نظر نياز نوري به سه گروه بزرگ تقسيم مي­كنيم:

 گياهان روز بلندLDP: Long Day Plants  براي به گل رفتن بين 10 تا 14 ساعت به نور نياز دارند، مانند گياهان فصلي تابستانه نظير آحار، اطلسي، ناز و ميمون.

گياهان روز كوتاه SDP: Short Day Plants  براي به گل رفتن نياز نوري كمتر از 12 ساعت دارند. كه در نقطه مقابل گياهان روز بلند قرار مي‌گيرند، مثل گل داودي.

 گياهان بي تفاوت به طول روز NDP: Neutral Day Plants براي نگهداري در منزل بسيار مناسب و مطلوب هستند. مثل گل حنا يا بگونيا كه حساسيتي نسبت به طول روز ندارند و در تمام طول سال گل دارند.

 به گل بردن گياهان روز كوتاه در طي ساعات روشنايي، طولاني به موضوع كنترل نور بر مي­گردد. در كشور ما با توجه به اينكه روزهاي آفتابي خيلي زياد است بايد نياز نوري گياه شناخته شود تا گياه در طي روزهاي بلند بخوبي از رشد رويشي برخوردار باشد. لذا گياهان روز كوتاه را به وسيله‌ي پايين آوردن ساعات روشنايي، بوسيله يك پرده تيره رنگ، و اصطلاحاً ايجاد شب­هاي طولاني به گل مي­بريم.

  نور در گلخانه ها

در گلخانه­ها مقدار نور را به وسيله‌ي پوشاندن شيشه­ها با حصير، پاشيدن گِل و يا رنگ‌هاي قابل شست و شو و يا با استفاده از چادر­هاي الكترونيكي، كنترل مي‌كنيم.

 

 كنترل رطوبت در گلخانه­ها

تأ­مين رطوبت يكي از پارامترهاي مهم در گلخانه­ها است. براي رشد و نمو گياهان، البته بايد نيازهاي رطوبتي گياهان را بشناسيم. بعضي از گياهان به رطوبت‌هاي خيلي بالا نياز دارند و بعضي ديگر به رطوبت كمتري نياز دارند، مثل گل كاغذي. بعد از شناخت نياز رطوبتي گياهان، آن‌ها را در گلخانه­هاي خاص خود جايگزين مي­كنيم يعني همه گياهان در يك نوع گلخانه نگهداري نمي‌شوند. در سطوح تخصصي و بزرگ، هر گلخانه براي يك محصول و يا تعدادي محصول مشابه با نياز­هاي يكسان در نظر گرفته مي‌شود.

 راه‌ها و روش‌هاي مختلفي براي تأمين رطوبت گل‌خانه‌ها وجود دارد كه عبارتست از:

1. آبياري؛

2. پاشيدن آب به سقف و كف و جدار  گلخانه؛

3.كاربرد دستگاه‌هاي بخار ساز.

  

گاز كربنيك در گلخانه­ها

كاربرد Co2 تقريباً معادل استفاده از مواد غذايي، كاربرد پيدا كرده است. در كشور ما كه گياهان از لحاظ نوري در وضعيت مناسبي قرار دارند مي‌توان با بالا بردن مصرف Co2 راندمان محصول را نيز بالاتر برد.

 وجود Co2براي انجام عمل فتوسنتز ضروري است. اين واكنش شيميايي منجر به توليد محصول سبز يا عملكرد گياه مي­شود . در اين واكنشCo2  عامل بسيار مهمي تلقي مي­شود.

 فرمول فتوسنتز

6 CO2 + 6 H2O à C6H12O6 + 6 O2

گلخانه­هاي ايزوله و با شرايط استاندارد داراي Co2هستند. لذا گلخانه­هايي كه ارتباط كمتري با فضاي خارج دارند و يا گلخانه­هايي كه تبادل گازي كمي دارند و در معرض رفت و آمد‌هاي مكرر و متوالي نيستند براي مصرفCo2  مناسب­تر هستند.

 

 عوامل مؤثر در ميزان مصرف Co2

1. فصل و موقعيت زماني: در فصل‌هاي گرم و پر نور سال مقدار مصرف Co2 بيشتر است؛

 

2.نوع محصول: بسته به نوع محصول نياز به Co2 نيز متفاوت است؛

 

سن گياه: گياهان مختلف در سنين مختلف نيازهاي متفاوتي به Co23.دارند.

[ شنبه ششم خرداد 1385 ] [ 10:12 ] [ فرخ منش فرهاد ]

 

 

جلسه اول

گلكاري، آشنايي با مفاهيم

 

 

مقدمه

در اين جلسات با كاشت، نگهداري و ازدياد گياهان زينتي آشنا مي‌شويم. گلکاري يا Flowery cultureدر برگيرنده‌ي عمليات و فرايندهايي است تا مجموعه‌‌اي از گياهان زينتي جوان و با طراوت قابل عرضه به بازار رقابت و عرصه اقتصاد جهاني شود.

 

”لارسن يكي از محققين گلکاري را به اين صورت تعريف مي‌كند : گلکاري حالتي پر زحمت از کشاورزي است که در طي عمل‌آوري و فرايند اين رشته همه عوامل مربوط به اطلاعات تکنولوژيكي، اطلاعات فن‌آوري و دانش‌هاي به روز، اطلاعات مربوط به وضعيت بازار از نظر بازاريابي و نحوه سليقه و خواست بازار، اطلاعات مربوطه به بحران‌هاي سوخت و انرژي و اطلاعات مربوط به تازه‌هاي ارقام معرفي شده به دنيا از نظر نوع محصولات زينتي مورد نياز است.

 

گلکاري يا Flowery cultureيک مجموعه تشکيلاتي است که نياز به يک گروه کار قوي با تخصص‌هاي مختلف و به روز دارد.

 

 

جايگاه گلکاري در ايران

اهميت تاريخي: قدمت کشت و كار و نگهداري گل‌ها در ايران شايد همزمان با شروع کشاورزي بوده است. با نگاهي به تاريخ و فرهنگ ايران بنظر مي‌آيد که همواره ايرانيان در زمينه موضوعات مرتبط با گل‌ها جايگاه خوب و ارزنده‌اي داشته‌اند.

 

اهميت اقتصادي: شايد قديمي‌ترين گلخانه‌هاي موجود در ايران كه در حال حاضر هم فعال هستند قدمتي در حدود 75 – 70 سال دارند. در حقيقت اهميت اقتصادي اين رشته، سابقه طولاني در ايران دارد. زماني كه بسياري از کشورها نامي در زمينه پرورش گل و گياه نداشته اند کشور ما با داشتن گلخانه‌هاي خوب و قابل قبول در زمان خود وضعيتي مناسب داشته است. کشت و كار پرورش گل‌هاي زينتي در ايران بعنوان يک رشته اقتصادي سابقه‌اي به قدمت احداث گلخانه‌ها ندارد اما از زمان‌هاي گذشته، گلخانه‌دارها کار تکثير و پرورش گياهان را براي سرگرمي، و گذران اوقات فراغت انجام مي‌دادند.

 

در سال‌هاي اخير بدليل نياز روز افزون بازار و خواست افراد جامعه و بدليل محدود شدن فضاي زندگي مردم اين وضعيت کاملاً تغيير كرده است. بطوري که در سال‌هاي اخير احداث گلخانه‌هاي نسبتاً مجهز و كارآمد بمنظور کشت و پرورش و تكثير گياهان زينتي و نيز توسعه اقتصادي پيشرفت زيادي داشته است.

 

ايران يکي از خواستگاه‌ها و زادگاه‌هاي طبيعي گياهان زينتي از جمله لاله، سنبل، زنبق، سيکلمه و برخي از درختچه‌ها و تعداد زيادي از درختان ميوه بشمار مي‌آيد، و در منابع علمي دنيا اسناد و مدارک مربوط به اين موضوع موجود است. ولي از نظر اقتصادي و صادرات گل و گياه هنوز موقعيت مناسبي در سطح دنيا ندارد.

 

 

جايگاه ايران از نظر جغرافيايي

موقعيت جغرافيايي ايران از دو نظر قابل ارزش است :

- از نظر آب و هوايي  

- موقعيت نسبت به كشورهاي همسايه.

 

 

1- ايران در يک منطقه پر رود با طول روز بلند و روشنايي کامل آفتاب قراردارد و از اين نظر مي‌تواند در بسياري از هزينه‌هاي مربوط به گرم كردن و روشن نگه داشتن گلخانه‌ها كه براي کاشت و تکثير گياهان زينتي اهميت زيادي دارد، صرفه جويي كند.

 

2- موقعيت ايران بدليل قرار داشتن در کنار کشورهاي پر مصرف گل و گياه از نظر اقتصادي حائز اهميت است. همسايه‌هاي شمالي و جنوبي ايران از خريداران بسيار خوب گياهان زينتي هستند. ايران با داشتن يک بازار متعادل و نسبتاً ثابت و دائمي قادر است جايگاه واقعي خود را در  اين عرصه پيدا کند.

 

 

كشورهاي مهم توليد كننده و مصرف كننده گل و گياه

 

1- هلند

8- ژاپن

2- ايتاليا

9- انگلستان

3- آلمان

10- استراليا

4- سوئيس

11- فرانسه

5- دانمارك

12- اسپانيا

6- بلژيك

13- آمريكا

7- سوئد

 

 

 

همانطور كه در جدول بالا مشاهده مي‌كنيد هلند مقام اول در بين همه كشورها را دارد و بقيه كشورها در رتبه بعدي قرار گرفته‌اند.

 

 

از لحاظ موقعيت جغرافيايي و آب و هوايي و هم‌چنين وضعيت نيروي کار، ايران در مقايسه با هلند از موقعيت مناسب‌تر و ارزان‌تري برخوردار است.

ارز آوري گل و گياه براي ايران يک موقعيت انحصاري است. در کشور ما گاهي ارز آوري گل‌هاي شاخه بريده با ارز آوري نفت مقايسه مي‌شود. بطوري كه فروش 2 تا 3 شاخه گل (از بعضي انواع گل‌ها) مي‌تواند ارز‌آوري معادل يك بشكه نفت را داشته باشد و صادرات گل‌ها و گياهان زينتي مي‌تواند جانشين صادرات نفت شود. اما پارامترهاي لازم و شاخص‌هاي قابل قبول بازار جهاني براي پرورش گل و گياه را بايد مهيا کرد.

 

رشته‌ها و زير شاخه‌هاي متعددي در رابطه با گلكاري يا Flowery culture وجود دارد. يكي از اين موارد استفاده از اندام‌هاي گياهان زينتي مي‌باشد. از لحاظ موقعيت مصرفي گياهان زينتي را به سه دسته تقسيم مي‌کنند :

 

گياهان يك ساله ياAnnual Plants ؛ گياهان زينتي که بعنوان گل‌هاي فضاي سبز استفاده مي‌شوند. اين گياهان معمولاً مقاوم به سرما نيستند و دوره زندگي نسبتاً کوتاهي دارند. مانند گل اطلسي و آحار.

 

گل‌هاي دائمي يا Perennial Plants؛ گياهاني که بيش از يک سال در فضاي آزاد قابليت رشد و نمو دارند. مانند گل تاج‌الملوك، داودي و زنبق‌هاي دائمي.

 

 گياهان آپارتماني يا Indoor Plants؛ گياهاني که فقط در فضاي محدود آپارتمان‌ها و گلخانه‌ها قابل نگهداري هستند. مانند برگ انجيلي و فوتوس.

 

 

انجام تحقيقات براي صادرات گل‌ها و گياهان زينتي يك امر مسلم و ضروري است. هم‌چنين مجموعه عواملي که در اين راستا بايد مد نظر قرار گيرند عبارتند از :

نوع خاک و بستر مورد پرورش گياهان؛

نوع محصول ارائه شده؛

تداوم توليد در طي يک زمان معين.

 

 

انواع گلكاري يا Flowery culture

گياهان گلدار گلداني يا  Pot Plant؛ گياهاني که در فضاي مستور آپارتمان رشد و نمو مي‌کنند و بخش زينتي آن‌ها همان گل است. مانند گل حنا، سيکلامن ايراني، آزاليا و ...

گل‌هاي شاخه بريده يا Cut Flowers؛  گروه بسيار بزرگي از گياهان زينتي در اين رده هستند. تعداد زيادي از گياهان زينتي بعنوان بخش‌هاي بريده شده و جدا از پايه مادري قابل عرضه به بازار هستند. نظير انواع ميخک، ژربرا، رز و ارکيده.

بسته به نوع بازار و سليقه خريداران تقريباً همه گياهان Cut Flowers شبيه بهم عرضه مي‌شوند. اينطور که برآورد نشان مي‌دهد معمولاً ميخک، رز و ژربرا سه محصول رده اول تا سوم گل‌ها شناخته شده‌اند.

 

3) درختان، درختچه‌ها و پيچ‌هاي زينتي يا Trees, Shrubs and Climbers؛ اين مجموعه در کشت و کار گياهان زينتي جايگاه ارزنده‌اي دارد و ايران مي‌تواند در اين قسمت موقعيت خوبي کسب کند.

[ شنبه ششم خرداد 1385 ] [ 10:1 ] [ فرخ منش فرهاد ]

گياهان دارويی از ارزش و اهميت خاصی در تأمين بهداشت و سلامتی جوامع هم به لحاظ درمان و هم پيشگيری از بيماريها برخوردار بوده و هستند. اين بخش از منابع طبيعی قدمتی همپای بشر داشته و يكی از مهمترين منابع تأمين غذايی و دارويی بشر درطول نسلها بوده اند. از نقطه نظر تاريخی، گياهان اهميت فراوانی در توسعه جوامع داشته اند و تحقيقات وسيعی برای يافتن فرآورده ها ومواد طبيعی دارويی گياهی در طول تاريخ انجام شده اما نكته حائز اهميت اينجاست كه تنها كمتر از  10% از مجموع 250000 گونه گياهی جهان برای بيش از يك عملكرد زيست شناختی، شناسايی و مورد استفاده قرار گرفته اند. به عبارت ديگر بر اساس آمارهای منتشره توسط (WHO) ، تنها بين 35 تا 70 هزار گونه گياه دارويی در طول زمان برای حداقل يك يا چند بار مورد مصرف قرار گرفته است. در حال حاضر، 25% از داروهای موجود، منشأ گياهی دارند و 12% داروها نيز از منابع ميكروبی ساخته شده اند. پتانسيل توليدداروهای گياهی در طبيعت بسيار بالاست. برای نمونه گفته ميشود 125000 گونه گياه دارويی در جنگلهای استوايی جهان يافت ميشود. ارزش اقتصادی و تجاری گياهان دارويی فوقالعاده زياد است. در بعضی آمارها ارزش تجارت جهانی گياهان دارويی بالغ بر 43ميليارد دلار در سال برآورد شده و طی آمار منتشره در اينترنت فروش فرآورده های گياهی در سال 1997 بالغ بر 3/24 ميليارد دلارآمريكا بوده است. 
گرايش عمومی جامعه به استفاده از داروها و درمانهای گياهی و به طور كلی فرآوردههای طبيعی به ويژه در طی سالهای اخير روبه افزايش بوده و مهمترين علل آن، اثبات اثرات مخرب و جانبی داروهای شيميايی از يك طرف و ايجاد آلودگيهای زيست محيطی كه كره زمين را تهديد ميكند از سوی ديگر بوده است. بيش از 60% مردم آلمان و بلژيك و 74% انگليسيها تمايل به استفاده از درمانهای طبيعی گياهی دارند. ضمن اينكه طبق آمار سازمان بهداشت جهانی بالغ بر 80% مردم جهان به ويژه در كشورهای در حال توسعه و نواحی فقير و دور افتاده عمده ترين نيازهای درمانی خود را از گياهان دارويی تأمين ميكنند. از سوی ديگر گياهان دارويی جزء ذخاير و منابع طبيعی هستند و بسياری از كشورها كم يا زياد از يك چنين منبعی برخوردارندكه نوع، تعداد و تنوع گونه های گياهی بر اساس شرايط و موقعيت جغرافيايی هر منطقه متفاوت است. متأسفانه سودآوريهای كلان اقتصادی و توجه روز افزون به تجارت جهانی گياهان دارويی، مشكلات و مسائل ناگواری را برای اين منابع به وجود آورده و نسل گونه های گياهی را با خطر انقراض مواجه ساخته است. چرا كه بخش عظيمی از تجارت، مربوط به گونه های گياهی دارويی است كه از طبيعت جمع آوری شده و بعضا با شيوه های نادرست، نه تنها به انقراض نسل گونه ها می انجامد بلكه تنوع زيستی منطقه و جهان را نيز با خطرنابودی مواجه می سازد.
استفاده مطلوب، منطقی و بهينه از اين منابع كه به لحاظ فناوری بسيار كم هزينه تر و ساده تر از صنايع دارويی شيميايی است،می تواند ضمن تأمين بخشی از نيازهای عمده بهداشتی و درمانی جامعه از خروج مقادير متنابهی ارز جلوگيری نموده و مانع گسترش وابستگی به بيگانگان شود. بنا بر اين با اتخاذ سياستها و راهكارهای مناسب و مبتنی بر يك شناخت واقع گرايانه از وضعيت موجود اين منابع و كاربرد روشهای علمی و صحيح در تمام ابعاد اعم از كاشت، داشت، برداشت و بهره برداری صنعتی و اقتصادی آن، چه از طبيعت وچه به صورت كشت مكانيزه، ميتوان به دركی واقعی و اصولی در خصوص نقش و بازدهی گياهان دارويی در جوامع رو به رشدی همچون ايران رسيد و علاوه بر حفظ و حراست از اين سرمايه های ملی به شكوفايی و توسعه پايدار جامعه نيز دست يازيد.

[ شنبه ششم خرداد 1385 ] [ 9:56 ] [ فرخ منش فرهاد ]

 

( spider flower )

 

گل عنكبوتي با نام علمي، Cleome hassleriana  در راسته brassicales و در خانواده CAPPARACEAE قرار دارد. اين گل به نام هاي  C.houtteana ، C.pungens ، C.spinosa و hasslerana C. هم شناخته مي شود

گل عنكبوتي گل يكساله علفي است ، كه ارتفاع آن به 120 – 90 سانتيمتر مي رسد. اين گياه داراي گلهايي به رنگهاي قرمز ، صورتي ، بنفش ، سفيد ، ارغواني وابلق (دورنگ) است. زمان گلدهي اين گياه از اواخر بهار تا اوايل پاييزاست. گلهاي حساس اين گياه  به صورت سنبله  در نوك ساقه جاي گرفته اند.  ضخامت گلبرگها 5 – 5/2 و طولشان 6/7 – 5  سانتيمتر است. پرچم هاي اين گل بسيار بلند و شبيه به پاي عنكبوت است و به همين دليل اين گل ، گل عنكبوتي نام گرفته است.  باز شدن جوانه هاي گل در طي فصل رشد ، از سمت پايين به سمت بالاي گل است. براي طولاني كردن دوره گلدهي گياه ، مي توان گلهاي پژمرده گياه را حذف كرد .   برگهاي مركب گياه ،گسترده و پنجه مانند هستند واز 5 تا 7 برگچه با رنگ سبز روشن با بلندي

 7/12 – 15سانتيمتر  تشكيل شده اند. اين برگها سبزتيره وهمچنين معطرهستند. اين گل به آفتاب كامل (البته تحمل كمي سايه را هم دارد) ، آبياري متوسط ،زهكشي مناسب، خاك حاصلخيز وسبك نيازمند است. آبياري اين گياه بايد منظم صورت گيرد و بيش از حد هم آبياري نشود زيرا خاك خيس و هميشه مرطوب براي گل مناسب نمي باشد. PH  مناسب اين گل : از خنثي ( 6/6 -  ( 7/5 تا قليايي( 6/7 – 8/7 ) است و آب و هواي مورد پسند اين گل ، معتدله گرم تا گرمسيري است.   ازدياد اين گل توسط بذر در داخل گلدان  و در فصل بهار صورت مي گيرد . گل عنكبوتي در پاراگوئه، آرژانتين، برزيل جنوبي ، اروگوئه و آمريكاي جنوبي  به صورت بومي  درآمده است. اين گياه يك ساله زود رشد، براي كشت درحاشيه ها، باغچه ها، گلدان و پاسيو مناسب است.  گياه به طور كلي مقاوم به بيماري ها است ولي ممكن است  بعضي مواقع  به بيماري هايي همچون سفيدك ، كپك ، كرم ريز گل و شپشك گياهي مبتلا شود. اين گل داراي خار و برگهايي با لبه تيز است ، بنابراين در هنگام بررسي گياه بايد بي نهايت احتياط كرد.

منابع:

                                                      http://davesgarden.com/pf/go/54640         

              http://vandusen.plantexplorers.com/product_info.php/products_id/509

www.desert.tropical.com 

[ چهارشنبه سوم خرداد 1385 ] [ 19:20 ] [ فرخ منش فرهاد ]

شوري و سديمي بودن خاک

شوري و سديمي بودن خاک يکي از مشکلات مهم خاکهاي مناطق خشک و نيمه خشک است. در اين مناطق بدليل کمبود بارندگي و اقليم خشک، املاح در خاک تجمع پيدا ميکنند و در نتيجه خاکهاي شور حاصل مي‌شود. اين خاك محيط نامناسبي براي رشد و توليد بوده که هم کميت محصول را پائين ميآورد و هم کيفيت محصول را کاهش مي‌دهد.

طبق آمار %۱۵ سطح کل کشور ما را خاکهاي شور و چيزي حدود %۵۰ خاکها قابل بهرهبرداري و آبياري مي‌باشند.

بطور کلي خاکهاي شور داراي مقدار زيادي املاح محلول هستند که اين نمک زياد مشکلاتي را براي گياه بوجود ميآورد.

شوري خاک چگونه تعيين مي‌شود؟

شوري خاک را براساس پارامتري بنام E.C. يا قابليت هدايت الکتريکي مشخص ميکنند. هدايتسنج الکتريکي، دستگاهي است که قابليت هدايت الکتريکي محلول خاک يا E.C. را اندازهگيري مي‌كند. خاکهايي که E.C. آن‌ها بيشتر از Ds/m  ۴ باشد جزء خاکهاي شور طبقهبندي مي‌شوند.

تحمل درختچه‌ها و درختان زينتي نسبت به شوري 

نام گياه

حداكثر مجاز E.C. (Ds/m)

نام گياه

حداكثر مجاز E.C. (Ds/m)

ياسمن

2-1

كاج سياه

6-4

گل رز

3-2

نعلب درختي

6-4

لاله درختي

3-2

اوكاليپتوس

8-6

عَشَقه

4-3

خرزهره

8-6

بداغ 

4-3

نخل بادبزني

8-6

توري

4-3

دراسيتا

8-6

ماگنوليا

6-4

گل كاغذي

8>

شمشاد

6-4

گل يخ

8>

 

 

حساسيت گياهان به شوري خاک

گياهان نسبت به شوري خاک حساسيت متفاوتي دارند و بعضي ميتوانند شوري را تحمل کنند که به آن‌ها اصطلاحاً گياهان متحمل به شوري گفته مي‌شود. بعضي ديگر نسبت به شوري خاک حساس هستند که جزء گياهان حساس محسوب مي‌شوند. گل‌ها و گياهان زينتي جزء گياهان حساس به شوري قلمداد مي‌شوند.

اثرات شوري روي رشد گياه

شوري خاک از چند طريق رشد گياه را دچار محدوديت ميکند:

1- آب قابل استفاده گياه را کاهش ميدهد؛ به عبارت ديگر در خاکهاي شور، گياهان زودتر دچار پژمردگي مي‌شوند که اين پديده را اصطلاحاً خشکي فيزيولوژيکي ميگويند. زيرا بدليل شور بودن خاک، گياهان نميتوانند آب درون خاک را جذب کنند.

2-  مسموميت؛ بعضي از يونها به مقدار زياد در خاکهاي شور وجود دارند و بر اثر جذب زيادشان توسط گياه، براي آن ايجاد مسموميت ميکنند که از مهمترين آن‌ها مي توان کلر،سديم و بر را نام برد.

3- عدم تعادل تغذيهاي؛ در خاکهاي شور بدليل وجود زياد بعضي از يونها تغذيه گياه، دچار مشکل مي‌شود. بعنوان مثال در يک خاک شور، بدليل غلظت زياد کلر در محلول خاک و جذب آن بوسيله‌ي گياه، جذب نيترات و سولفات توسط گياه كم مي‌شود. در صورتيكه نيترات و سولفات از يون‌هاي بسيار ضروري در تغذيه گياه هستند. يا بعنوان مثال، جذب زياد سديم توسط گياه، باعث کاهش جذب پتاسيم مي‌شود.

نوع ديگري از خاکهاي داراي املاح زياد اصطلاحاً خاکهاي سديمي گفته مي‌شوند يعني خاکهايي که درصد سديم تبادلي آن‌ها زياد است.

 

بطور کلي، ما خاکها را بر اساس سه پارامتر E.C.،PH ،ESP  و يا درصد سديم تبادلي طبقهبندي ميکنيم.

 

طبقه‌بندي خاك‌هاي متاثر از املاح براساس Eph, Esp, Ec

نوع خاك

ph

Esp

Ec(Dsm-1)

شور

4 > 8/5

15<

< 

سديمي

4<

15>

8/5>

شور و سديمي

4>

15>

8/5<

مصنوعي

4<

15<

8/5>

                                                           

 

خاکهاي شور، خاکهايي هستند که E.C. آن‌ها بزرگتر از ۴ و ESP يا درصد سديم تبادلي شان بيشتر از ۱۵ و PH  کمتر از ۵/ 8 دارند.

خاکهاي سديمي E.C. کمتر از ۴ و ESP بيشتر از ۱۵ و PH بيشتر از ۸/۵ دارند.

 

 

اصلاح خاکهاي شور

راههاي متفاوتي براي اصلاح خاکهاي شور و سديمي وجود دارد که به شرح ذيل است :

1- اساس اصلاح خاکهاي شور، آبشويي است. يعني از طريق مصرف آب اضافي، نمکهاي محلول را از خاک شست و شو مي‌دهيم؛

 

2- اما روشهاي ديگري هست که اثرات سوء شوري را کاهش مي دهند که مديريت بهره برداري از خاکهاي شور گفته مي‌شود. بعنوان مثال، در خاکهاي شور بايد دور آبياري را کوتاهتر بگيريم به عبارت ديگر آبياري زود به زود  انجام شود تا غلظت املاح در خاک افزايش پيدا نکند؛

 

3- همچنين در خاکهاي شور، بايد از کودهايي استفاده بکنيم که اصطلاحاً ضريب شوري پائينتري داشته باشند يعني كود خاك را شورتر نكند؛

 

4- استفاده از مواد آلي در خاکهاي شور؛

5- استفاده از سيستم مناسب کشت و کار كه اثرات شوري را كم كند؛

6- تغيير روش آبياري.

 

اصلاح خاکهاي سديمي که ESPبالايي دارند با اصلاح خاکهاي شور متفاوت است، در اين خاک ها بايد يکسري مواد شيميايي اصلاح کننده به خاک اضافه بکنيم. مهمترين و بهترين موادي را که مي توان در خاکهاي کشور ايران استفاده کرد گچ يا گوگرد ميباشد. گچ همان سولفات کلسيم است. به عبارت ديگر داراي عنصر کلسيم است. اين کلسيم روي سطح ذرات خاک، جانشين سديم مي‌شود و سديم را از سطح ذرات خارج کرده و وارد محلول خاک ميکند و بعداً از طريق آبشويي، سديم اضافي خارج مي‌شود.

 

اما زماني که گوگرد استفاده ميکنيم گوگرد توسط يک باکتري بنام تيوباسيلوس دبو اکسيدانس در خاک اكسيد مي‌شود و توليد اسيد سولفوريک ميکند. اسيد سولفوريک بر روي آهک خاک اثر کرده و توليد گچ ميکند و گچي که بدين ترتيب توليد مي‌شود کار اصلاح را انجام ميدهد.

 

 

مقاومت گياهان مختلف به درصد سديم تبادلي خاك ESP

مقاومت

مقدار Esp

بسيار حساس

10-2

حساس

20-10

نيمه مقاوم

40-20

مقاوم

60-40

منبع : www.irib.ir/tv

[ چهارشنبه سوم خرداد 1385 ] [ 19:18 ] [ فرخ منش فرهاد ]

کلم مرداب بانام علمی  Symplocarpus foetidus از خانواده ی Araceae دارای گل آذینی با خاصیت گرما زایی عجیب است ، در فصل زمستان که دمای هوا بسیار پایین است و همه چیز یخ زده این گیاه می تواند گرمایی برابر با 70 درجه فارنهایت ایجاد کند ، که این امرباعث ذوب شدن برف های اطراف گیاه می شود .کلم مرداب در نواحی مرطوب ، نزدیک به آب و در اطراف مرداب ها رشد می کند. ارتفاع این گیاه به 30 تا 60 سانتی متر می رسد. گیاه دارای برگهای بزرگ و گل آذین غیر عادی است که در اواخر زمستان از میان برف ها به نمایش در می آید.
برگهای کلم مرداب همیشه بعد از تشکیل گل آذین ظاهر می شود. گیاه به صورت متراکم رشد می کند ،البته این موضوع از رشد دیگر گیاهان در میان انبوهی از کلم مرداب جلوگیری نمی کند .
تکثیر و گرده افشانی گیاه به خاطر بوی تعفنی که گیاه از خود منتشر می کند به دست حشراتی مثل مگس ها و پروانه ها و سوسک ها انجام می شود.
کلم مرداب گیاهی چند ساله است ، بعضی منابع اظهار می کنند که این گیاه می تواند حتی تا 100سال هم زندگی مي كند.

WWW.ontariowildflowers.com/main/s/skunkcabbage

[ چهارشنبه سوم خرداد 1385 ] [ 19:16 ] [ فرخ منش فرهاد ]

بلند ترين درخت :

 بلندترين درخت در سال 1872 در استراليا کشف شد که از نوع اکاليپتوس بود و ارتفاع آن به 152 متر می رسيد . ولی فعلا درختی که از نوع سکويا و در کاليفرنيا است بزرگترين درخت محسوب می شود که بالغ بر 12 متر ارتفاع دارد و اين نوع درخت گاهی 140 متر درارا پيدا می کند.

 

سالخورده ترين درخت :

 سالخورده ترين درخت در دنيا صنوبری است به ارتفاع 3275 متر در نوادابنابر پژوهشهای که در سال 1964 انجام شده اين درخت 4900 سال سن دارد.

 

قطور ترين درخت :

قطور ترين درخت جهان سکويای کاليفرنيا معروف به ژنرال شرمن به ارتفاع 83 متر و قطر 83/8 متر وزن آن 2500 تن است و محيط آن به 24/10 متر می رسد عمر اين درخت به 4000 سال می رد و قطور ترين شيی زنده بر روی زمين است . از چوب آن می توان 40 خانه هر يک مرکب از 15 اطاق ساخت.

 

کند ترين رشد در درختان :

 گرچه رشد درختان اغلب بستگی به شرايط گوناگون رشد دارد ، معهذا برخی از درختان مانند شمشاد و درخت سرخدار معمولا رشد کندی دارند . دکتر چارلز پيترزبين سالهای 1981 و 1984 در مکزيک درختی را زير نظر گرفت . تحقيقات او نشان داد که ميزان رشد اين گياه 0/76 ميليمتر در سال است و اينکه يک نمونه 120 ساله اين درخت فقط 9/9 سانتیمتر ارتفاع داشت.

 

اولين گونه درخت:

اولين گونه درختی که هنوز باقی مانده درخت جينکو يا چهل سکه ياشجره المعبد بومی منطقه ژزيانگ در چين است اين گياه که اولين بار در دوره ژوراسيک رشد کرده در سال 1690 ميلادی توسط کمفر هلندی کشف و در سال 1754 به انگلستان برده شد.البته اين گياه از سال 1100 ميلادی در ژاپن ميروئيده است

 

 

سنگين ترين و سبک ترين چوب:

 سنگينترين چوب متعلق به درختی است به نام درخت آهن سياه که به درخت آهن آفريقايی جنوبی نيز شهرت دارد وزن مخصوص چوب آن 1/49 می باشد و وزن هر متر مکعب آن 1490 کيلوگرم است . سبک ترين چوب هيسپيدا می باشد که در کوبا يافت می شود . وزن مخصوص آن معادل 0/044 و وزن هر متر مکعب آن 44 کيلوگرم است.عميق ترين و انبوه ترين ريشه ها بيشترين عمقی که يک گياه توانسته به آن نفوذ کند 120 متر است . ريشه يک درخت انجير وحشی در نواحی غارهای اکو در شرق منطقه ترانسوال تا اين عمق فرو رفته است . چاودار زمستانه رکورد فشرده ترين ريشه ها را به خود اختصاص داده است چه اين گياه می تواند 622/8 کيلومتر ريشه را در 0/051 متر مکعب خاک توليد کند.

 

کوچکترين گياه گل دار و ميوه دار :

موسوم به "علف اردک" در آبهای قاره استراليا به صورت شناور يافت ميشود . طولش 0/6 ميليمتر و پهنايش 0/33 ميليمتر است و 0/000015 گرم وزن دارد.ميوه آن شبيه انجير است و 0/0007 گرم وزن دارد.

 

سريعترين رشد:

نوعی زنبق بومی جزاير سيلی در انگلستان سريع ترين رشد را در ميان گياهان دارد طبق گزارش اين گياه ظرف 14 روز 3/65 متر رشد کرده است.

 

کندترين رشد:

نوعی گياه نادر بومی کشور بوليوی دارای کمترين رشد است اين گياه اولين بار در سال 1870 در ارتفاعات 3/960 متری ديده شد . سنبله آن بين 80 تا 150 سال پس از کاشت ظاهر می شود.

 

بزرگترين کاکتوس:

 نوعی کاکتوس به نام ساگوآرو که در ايالت آريزونا در جنوب شرقی ايالت کاليفرنيا و در منطقه سونورا می رويد بزرگترين کاکتوس جهان محسوب می شود ارتفاع آن به 16 متر می رسد . يک نمونه بيش از حد رشد کرده اين کاکتوس که در آوريل 1978 در آريزنا اندازه گيری شد، 24 متر ارتفتع داشت . اين کاکتوس در ژوئيه 1986 در اث يک طوفان باد از جا کنده شد و در آن زمان 150 سال عمر کرده بود.

 

بزرگترين شکوفه ها :

 گل زنبق رنگارنگ که به صورت انگلی زندگی می کند و بوی زننده ای نيز دارد. در بين گلها دارای بزرگترين شکوفه می باشد اندازه اين شکوفه ها 91 سانتی متر و ضخامت آنها 1/9 سانتی متر و وزنشان 7 کيلوگرم است.

 

بزرگترين گياه گلدار :

 نوعی گياه موسوم به ويستريا ، يا غول پيکر چينی که در ايالت کاليفرنيا نگاهداری می شود بزرگترين گياه گل دهنده محسوب می شود اين گياه که در سال 1892 کاشته شد هم اينک دارای شاخه هايی به طول 152 ميليمتر است . ويستريا در دوره 5 هفته ای گل دادن خود 1500000 شکوفه می دهد.

 

سنگين ترين قارچ خوراکی:

 در 15 اکتبر 1990 شخصی به نام جيووانی پابا ساکن شهر بروراستون در جنگل نيو فارست در انگلستان قارچی خوراکی از تيره لائتيپوروس سولفوروس يافت که 45/4 کيلوگرم وزن داشت و اين بالاترين رکورد وزن قارچهای خوراکی محسوب مط گردد.

 

کم کالری ترين و پر کالری ترين ميوه :

 خيار از جمله کم کالری ترين ميوه ها است و در هر 100 گرم آن فقط 16 کالری موجود می باشد. آوکادو با 163 کالری در هر 100 گرم پر کالری ترين و مغذی ترين ميوه ها است .

 

تند ترين ادويه:

تندترين ادويه از "هابانرول " که گياهی از جنس کاپسيکوم بومی مکزيک و مناطق حوزه دريای کاراييب است تهيه می شود يک گرم از اين ادويه تندی قابل تشخيص و خاصی به 200 کيلوگرم سس می بخشد.

[ چهارشنبه سوم خرداد 1385 ] [ 19:15 ] [ فرخ منش فرهاد ]

مقدمه

در اين قسمت پيرامون يکي از عوامل محدود کننده ديگر که در خاک وجود دارد و رشد و تغذيه گياه را دچار مشکل مي کند توضيحاتي را ارائه مي‌دهيم.

 

 عامل  PH

خاک بايد داراي PH مناسب باشد. هر گياهي يک محدوده PH خاص و مناسبي را تحمل ميکند اگر PH خاک کم يا زياد باشد رشد و توليد گياه دچار مشکل مي‌شود. گل‌ها و گياهان زينتي از اين قاعده استثناء نيستند بلکه نسبت به PH خاک حساستر هستند. مثلاً مقدار PH مناسب براي گل‌ها و گياهان زينتي در بنفشه آفريقايي ۷ – ۶ آليسوم ۷/۵-۶ ، آزاليا  ۴/۵- ۵  ، بگونيا ۵/۵ -  ۷ ، ميخک 6 – 5/7 و شمعداني6 - 8 است. به جدول زير مراجعه كنيد.

 

 

PH مناسب براي گل‌ها و گياهان زينتي

نوع گياه

PH

بنفشه آفريقايي

7-6

آليسوم

5/7-6

آزاليا

5-5/4

بگونيا

7-5/5

كالندولا

7-5/5

ميخك

5/7-6

شمعداني

8-6

ماگنوليا

6-5

اركيده

5-4

 

 

PHخاک بطور مستقيم يا غيرمستقيم رشد گياه را تحت تاثير قرار مي‌دهد. مهمترين نقش PH خاک کنترل حلاليت عناصر غذايي در خاک مي‌باشد. به عبارت ديگر قابليت جذب عناصر غذايي وابستگي زيادي به PH خاک دارد. عناصر غذايي در PHهاي مختلف، حلاليتهاي متفاوتي دارند معمولاً با افزايش PH حلاليت عناصر غذايي به جزء ميليبدون کاهش پيدا ميکند.

 

يکي از مشکلاتي که در خاکهاي ايران وجود دارد PH قليايي است، يعني PH بالاتر از ۷. کمبود بارندگي در ايران و دارا بودن اقليمي خشک باعث تجمع بازهاي تبادلي در خاك و در نتيجه پيشرفت بسوي خاك قليايي مي‌شود.

مشکل ديگر، آهکي بودن خاک است که باعث افزايش PH خاک مي‌شود.

 

 

مشکلات ناشي از PH قليايي در تغذيه گياه

PH قليايي باعث مي‌شود که حلاليت عناصر غذايي ضروري براي گياه کاهش پيدا بکند و کمبود عناصر غذايي مثل سرب (Pb)، آهن(Fe) ، روي (Zn)  ، منگنز (Mn) در گياه مشاهده شود.

 

عامل عمدهاي که در بروز اين کمبودها موثر هستند آهک زياد است و در بسياري از منابع کمبود آهن را نيز زرده ناشي از آهک مينامند. لذا عامل بروز زردي، آهک زياد در خاک است.

در مقابل خاکهاي آهکي، خاکهاي اسيدي وجود دارند که PH کمتر از ۷ دارند. با توجه به مقدار PH خاك‌هاي اسيدي به دو نوع خاکهاي اسيدي خفيف و اسيدي خيلي شديد تقسيمبندي مي‌شوند.

 

در خاکهايي که خيلي اسيدي باشند يعني PH آن‌ها کمتر از ۴/۵ تا ۵ باشد، حلاليت عناصر غذايي مثل آهن (Fe) ، آلومينيوم (Al) و منگنز (Mn) بقدري افزايش پيدا ميکند که براي گياه ايجاد مسموميت ميکند. پس حلاليت عناصر غذايي وابستگي بسيار زيادي به PH خاک دارد.

 

آهن در تغذيه گياه، نقش بسيار مهمي دارد و  وابستگي آن هم به PH خاک بسيار زياد است. اگر PH خاک يک واحد کاهش پيدا کند حلاليت آهن هزار مرتبه افزايش مييابد. يا اگر PH خاک را يک مرتبه تغيير بدهيم، حلاليت منگنز (Mn)و روي (Zn) که از عناصر ضروري در تغذيه گياه هستند صد مرتبه دچار تغيير مي‌شوند.

 

راهکارهاي اصلاح خاکهاي آهکي و يا اسيدي

اصولاً اصلاح PH خاک، کار مشکلي است معمولاً PH خاک را بعنوان يک خصوصيت ثابت در نظر ميگيرند و خيلي تغيير نميدهند. زيرا خاک داراي خاصيت تامپوني يا واحدي است و در مقابل تغييرات PH از خودش مقاومت نشان ميدهد. لذا توصيه مي‌شود با توجه به PH خاک، گياه انتخاب و کشت شود.

براي تغيير PH خاک به خاکهاي اسيدي آهک اضافه ميکنند و در نتيجه PH خاک افزايش پيدا ميکند، کاري که در کشورهاي اروپايي و اقليم مرطوب صورت ميگيرد و مشکل خاکهاي آن‌ها، اسيدي بودن است كه بايد از طريق مصرف آهک، PH را افزايش دهند.

مشکل خاک ايران، بالا بودن PH خاک و قليايي بودن آن است.

براي کاهش PH خاک بايد از يکسري مواد اصلاح کننده يا کاهش دهنده PH استفاده بکنيم. يعني اينکه در بعضي جاها از طريق آبياري اسيد سولفوريک و اسيد کلريدريک به خاک اضافه کنيم. ولي مصرف اسيد کاري مشکل و همراه با خطرات جانبي بوده و توصيه مي‌شود براي کاهش PH خاک، از گوگرد استفاده بشود.

عنصر گوگرد اضافه شده به خاک بوسيله‌ي باکتري تيوباسيلوس (كه در خاك موجود است) اکسيد ‌شده و اسيد سولفوريک توليد مي‌كند و PH خاک را تغيير ميدهد، اما کاهش PH خاک زياد نيست بلکه فقط در حد يک واحد PH تغيير داده مي‌شود. در روش ديگر،  PH خاك را موضعي كاهش مي‌دهند تا اثرات منفي آن را از بين ببرند. مثلاً مقدار كمي از خاك گلدان را انتخاب كرده (حدود 2/0 كل خاك گلدان) و PH  آن را كاهش مي‌دهند، وقتي ريشه گياه به آن قسمت خاك رسيد در محيط مناسب عناصر خود را دريافت مي‌كند.

روش ديگر، مصرف کودهاي اسيدزا است. مصرف کود سولفات آمونيوم بطور جزيي ميتواند PH خاک را کاهش بدهد.

منبع‌:www.irib.ir/tv

[ چهارشنبه سوم خرداد 1385 ] [ 19:14 ] [ فرخ منش فرهاد ]

موز، ميوه اي  با خاصيت هاي دارويي بيشمار است كه مي تواند سلامتي كامل را براي انسان تضمين كند.

موز ميوه اي سرشار از ويتامين ها ( A– B1 – B2 – B3 – B6 - C) و مواد معدني مورد نياز بدن ( آهن ، پتاسيم، فسفر و كلسيم ) است. اين ميوه مي تواند انرژي مورد نياز يك روز انسان را تامين كند.

موز گياهي است كه تمام قسمتهايش خاصيت دارويي دارد. گلها ي گياه در درمان برونشيت و اسهال خوني ؛ شيره گياه در درمان صرع، هيستري و نيش گزيدگي حشرات، برگهاي جوان به عنوان ضماد در درمان سوختگي ها ؛ ريشه گياه از بين برنده اختلالات گوارشي است ؛ حتي بذر گياه ، به خاطر داشتن لعاب در درمان زكام و اسهال در هندوستان به كار مي رود.

همچنين در هندوستان ، برگها و شبه ساقه گياه را مي سوزانند و از خاكستر آن به عنوان چاشني در غذاها استفاده مي كنند. در 100 گرم خاكستر گياه موز حدود 255 ميلي گرم پتاسيم ، 27 ميلي گرم منيزيم، 33 ميلي گرم فسفر و 6.6 ميلي گرم كلسيم وجود دارد. موز به خاطر داشتن ويتامين هاي  B6 و C، دردهاي قبل از قاعدگي را كاهش مي دهد، همچنين به خاطر وجود پتاسيم فراوان، فشار خون را متعادل نگه مي دارد.  

موزهاي كاملا رسيده و قهوه اي ، توليد ماده اي مي كند كه  تقويت كننده لايه داخلي معده بوده و ديواره معده را در مقابل زخم معده و اسيد معده محافظت مي كند، همچنين  براي درمان گاز معده و ورم معده مي توان از اين ميوه استفاده كرد.

منابع:

www.hort.purdue.edu

www.iranmania.com

[ چهارشنبه سوم خرداد 1385 ] [ 19:13 ] [ فرخ منش فرهاد ]
  

 

 

درخت انگور با نام علمی Vitis vinifera از خانواده انگورسانان Vitaceae است. در این خانواده حدود 11 جنس و بیش از 600 گونه وجود دارد. مهمترین جنس این خانواده جنس انگور است. این گیاه حالت بوته‌ای و رونده دارد و دارای پیچک در مقابل بعضی از برگها می‌‌باشد. انگور یا مو  یکی از انواع گیاهان دو لپه‌ای می‌باشد. انگور یکی از مهمترین میوه‌هایی است که از زمانهای بسیار قدیم مورد استفاده بشر قرار گرفته است. بطورکلی ، دو نظریه متفاوت در مورد دیرینگی انگور وجود دارد. عده‌ای معتقدند که انگور ، حتی قبل از پیدایش غلات ، مورد استفاده بشر قرار گرفته است. انگور بطور وحشی و به مقدار فراوان در جنگلها وجود داشته و انسانهای نخستین از برگ و میوه آن بهره می‌جستند. انگور میوه‌ای است بهشتی که شامل ویتامینهای A , B ، C می‌باشد هچنین دارای مقداری منیزیم ، کلسیم ، آهن ، فسفر ، پتاسیم و آلبومین است. انگور یکی از میوه‌های ضد سرطان شناخته شده است و این به خاطر خواص ضد عفونی کنندگی آن است.

ارزش غذایی انگور

انگور از نظر ارزش غذایی و خواص بهداشتی ، دارای سودمندیهای بسیاری است. از مهمترین مواد قندی موجود در حبه‌های انگور تازه ، ساکارز ، گلوکز و دکستروز می‌باشد. از اسیدهای آلی اسید فرمیک ، اسید مالیک ، اسید سیتریک و اسید تارتاریک را می‌توان نام برد. نمک‌های کانی مانند آهک ، منیزیم ، آهن ، منگنز ، سیلیس وجود دارد. مقدار انرژی موجود در هر 100 گرم انگور تازه 67 کیلوکالری است.

مشخصات انواع انگور

انگورها را به 2 گروه می‌توان تقسیم کرد. یکی انگورهای کشمشی که برای تهیه سبزه و دیگر کشمش مورد استفاده قرار می‌گیرند. دیگری انگورهایی که غالبا دانه‌دار بوده و برای تهیه آب انگور به مصرف می‌رسند.

خواص انگور

میوه بسیار مفیدی است که خاصیت قلیایی دارد و باعث قلیایی شدن خون می‌شود. و از این لحاظ هر کیلوی آن معادل یک لیتر آب معدنی است. به علت وجود مواد قندی زیاد انرژی‌زا است و حرارت بدن را تامین می‌کند. به علت داشتن پتاسیم مقوی قلب و یک داروی موثر برای کم خونی است زیرا دارای آهن ، منگنز و منزیم است. آب انگور در رژیم غذایی افراد چاق که بخواهند لاغر شوند زیاد مصرف می‌شود و به علت کم داشتن مواد چربی مانع افزایش وزن می‌شود.انگور پوست را شاداب و روشن مي‌كند

ميوه انگور براي تقويت و طراوت پوست و روشن كردن رنگ پوست مفيدست .ميوه انگور بسيار مقوي و مغذي است، ميوه انگور براي طراوت پوست صورت بسيار مفيدست؛‌ آب انگور تازه را با يك تكه پنبه به صورت بماليد و پس از 10 دقيقه با آب نيم‌ گرم محتوي كمي جوش شيرين بشوييد.  انگور خون را تصفيه و سينه و ريه را صاف و تميز مي‌كند.  همچنين انگور براي درمان ورم معده و روده مفيد و يبوست را برطرف مي‌كند و در درمان سل ريوي و سياه سرفه مؤثرست.  از اين ميوه براي درمان اسهال خوني استفاده مي‌شود، افرادي كه معده ضعيف دارند بايد انگور را بدون پوست بخورند زيرا پوست آن دير هضم و موجب دل درد، نفخ و عوارض ديگر مي‌شود.همچنين:  خواص طبي غوره را هم در اين جا بيان خواهم كرد:

1- در درمان ورم مخاط دهان و نرمي لثه‌ها مؤثرست.

2- آب غوره براي درمان چاقي مفرط مفيدست.

3- بيماري اسكوربوت كه به علت كمي ويتامين"C" در بدن است با آب غوره درمان مي‌شود.

4- آب غوره چون داراي تارتارات پتاسيم است براي درمان سياتيك و رماتيسم حاد بسيار مفيدست.

5- در دفع زردي مؤثرست.

6- خوردن آب غوره بلوغ دختران را جلو مي‌اندازد.

7- حرارت و صفراي بدن را دفع و روده‌ها را ضدعفوني مي‌كند.

8- آب غوره تقويت‌كننده كبد است.

9- براي برطرف كردن ورم گلو آب غوره قرقره كنيد.

10- براي دفع كرم روده و تقويت معده بايد به مدت پنج روز آش آب غوره همراه با زيره سياه مصرف كنيد البته در اين مدت بايد از خوردن غذاهاي سنگين اجتناب نمايند.

11- آب غوره درمان كننده پا درد و كمردرد است. براي معالجه مي‌توان به مدت ده روز آش آب غوره مصرف نمود البته از خوردن غذاهاي سنگين در اين مدت بايد اجتناب كرد.

12- ترشي غوره نيز رماتيسم و سياتيك را درمان مي‌كند.

 

منابع:

www.iranmania.com

www.wikipedia.org

www.daneshnameh.roshd.ir

[ چهارشنبه سوم خرداد 1385 ] [ 19:12 ] [ فرخ منش فرهاد ]

محققين دريافته اند كه انار مي تواند  به عنوان راهي طبيعي و مطمئن به جاي هورمون درماني در زنان  به كار گرفته شود.

                   

Esteragaranate به عنوان تركيبي مشتق شده از انار به عنوان راهي براي رهايي از نشانه ها و عوارض يائسگي در زنان شناخته شده است.

تغييرات هورموني كه قبل ، هنگام و بعد از يائسگي اتفاق مي افتد، اغلب با نشانه هاي ناخوشايند و ناخواسته اي همچون گرگرفتگي ، عرق هاي شبانه ، بي ميلي جنسي ، بي قراري و حالت هايي شبيه به آن همراه است. تمامي اين نشانه ها از قبل ازيائسگي شروع مي شوند  و مي توانند احساس  پريشاني ،اضطراب و عدم تعادل در زنان را به دنبال داشته باشد.

درست است كه هورمون درماني  ( HRT )  يك راه حل پزشكي كوتاه مدت است ولي خطر سرطان طولاني مدت را درپي خواهد داشت؛ ولي Esteragaranate  به عنوان راهي ايمن و طبيعي است كه مي تواند جاي هورمون درماني را بگيرد.

Esteragaranate  يك تركيب كنترل شده است كه  از عصاره و پوست و روغن بذر انار تهيه شده است.  اين تركيب شامل  استروژن ( هورمون جنسي زنانه) كه وظيفه اش متعادل كردن بدن است، استرون كه از لحاظ ساختاري مشابه با استروژن انساني است ، كامپسترول كه به پايين آوردن كلسترول LDL كمك مي كند و سيستم بدن را در برابر تحريكات ايمن مي كند و 17- الفا- استراديول كه يك استروژن ملايم و كمياب است كه وظيفه اش حفاظت از بافت مغز است،   تشكيل شده است.

جايگزين هاي استروژن در Esteragaranate  به زنان كمك مي كند تا كنترل زندگي خود را به دست گيرند و عوارض يائسگي را تخفيف بخشند.

منبع:

http://www.pomegranatehealth.com

[ چهارشنبه سوم خرداد 1385 ] [ 19:11 ] [ فرخ منش فرهاد ]
 

 

گل هميشه بهار : Calendula officinalis

نام انگليسي: Pot marigold

                               

گياهشناسي:

گياهي علفي و يکساله است که منشاء آن مديترانه و غرب آسيا گزارش شده و داراي ريشه مخروطي شکل و راست مي باشد .

برگها باريک، بلند و کم و بيش کرکدار، فاقد دندانه و به صورت متناوب مي باشند. رنگ برگها سبز روشن، گلها درشت (قطر کل 7-4 سانتي متر) مي باشد. گلچه هاي زبانه اي در محورهاي متحدالمرکز که تعداد آنها 4 تا 8 يا بيشتر است قرار مي گيرند. رنگ گلها زرد يا نارنجي است. گلهاي هميشه بهار در حضور نور باز و در شب بسته مي شوند. ميوه فندقه و قهوه اي رنگ و سطح آن ناصاف مي باشد. طول دوره رويش 210 - 200 روز مي باشد.

خواص دارويي و موارد مصرف:

در برخي از فارماكوپه ها گلهاي هميشه بهار براي مداواي بيماريهاي معده معرفي شده است و از مواد استخراج شده از گلهاي اين گياه براي مداواي زخمهاي پوستي، کرم تهيه مي شود

 مواد رنگي استخراج شده از گل هميشه بهار براي رنگ کردن مواد غذايي و برخي از چربيها کاربرد دارد. در صنايع آرايشي و بهداشتي مورد استفاده زياد قرار مي گيرد.

پراکنش

در کشورهاي آلمان، مجارستان، مصر، اتريش، اروپاي شرقي، لهستان و سوئيس در سطوح وسيع کشت مي شود.

نيازهاي اکولوژيکي

در طول رويش به نور و گرماي زياد نياز دارد. اين گياه خشکي را تحمل ميکند. بذور در دماي 10-8 درجه سانتي گراد و پس از 5-4 روز جوانه مي زند. کشت اين گياه در مناطق با ميانگين درجه حرارت 18-17 درجه سانتيگراد در خرداد و 20-19 درجه سانتيگراد در تير- مرداد، موفق خواهد بود. درجه حرارتهاي پايين را به خوبي تحمل کرده و حتي براي مدت محدودي قادر به تحمل درجه حرارتهاي زير صفر است. اين گياه به آب ايستايي حساس بوده و نياز به خاکهايي با تهويه مناسب دارد. آبياري زياد در اين گياه مناسب نبوده و موجب گسترش بيماريهاي قارچي مي شود.

[ چهارشنبه سوم خرداد 1385 ] [ 19:10 ] [ فرخ منش فرهاد ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ